Over deze site

Voorpagina eerste Opkamer
De Opkamer in 1995

In 1994 kwam mijn interesse voor het internet nog hoofdzakelijk voort uit frustratie, veroorzaakt door het werken voor papieren tijdschriften. Hoge productiekosten stonden daar tegenover een krimpende, of soms zelfs verzadigde markt, met als resultaat dat het publiekstijdschrift zoals ik dat ooit kende – met journalisten die konden schrijven wat zij wilden zonder het corrigerend oog van adverteerder of reclamebureau in de rug te voelen – danig onder druk stond.

De meeste tijdschriften in de jaren negentig hadden meer advertenties of advertorials dan oorspronkelijke redactionele bijdragen. Het was een vorm van achterwaartse progressie die diende om het hoofd boven water te houden. Advertenties leveren immers geld op en journalisten belasten het budget alleen maar. Het is een nog steeds veelvuldig toegepaste bladenstrategie waarmee een uitgave weliswaar kan overleven maar nooit een doorslaggevend succes kan worden. Daar waar reclame en marketing de scepter gezwaaid hebben zal nooit meer kwaliteit of originaliteit geoogst worden.

In digitaal publiceren dacht ik een methode gevonden te hebben om terug te kunnen keren naar de vrijheden die het ouderwetse publiekstijdschrift schrijvers en journalisten had geboden. Hoe naïef die gedachte was, dat zal iedereen inmiddels wel duidelijk zijn.

Er is immers geen ander medium te bedenken waar vrijwel elke oprechte uiting in tekst of beeld zo bezoedeld wordt door reclame en marketing. Natuurlijk heeft dit alles te maken met het verdienmodel dat nu eenmaal voor elk medium een basisvoorwaarde is, maar een sluitend excuus mag dat ook niet heten.

Literaire tijdschriften stonden zo mogelijk nog zwaarder onder druk. Subsidies werden gekort en het aantal lezers slonk. Met elk nachtvorstje verloor De Gids weer een paar oude, trouwe abonnees. Het leek voor de hand te liggen om een nieuw literair tijdschrift maar meteen op het internet te laten starten. De kosten van een website waren immers te overzien.

Met die overwegingen in het achterhoofd ontstond De Opkamer op bijna organische wijze en de uitgave kreeg – meedeinend op de algemene publiciteit rond het nieuwe medium – de nodige aandacht waardoor reeds gevestigde schrijvers wat extra publiciteit kregen en beginnende auteurs een kans kregen op te klimmen naar uitgevers met een gevetsigde reputatie.

Hoe het een en ander toch anders gelopen is dan ik het voor ogen had is zeker niet een reden om De Opkamer ter ere van 25 jaar internet voor de Nederlanden een herstart te bieden met een nieuwe formule. Centraal op deze site staan de oudere uitgaven van De Opkamer die niet meer in de Way Back Machine te vinden zijn. Toch zal ik op het blog van deze site met grote tussenpozen wat berichten plaatsen die het proces van digitaal uitgeven in de jaren negentig maar ook nu verder toelichten.

Hans van der Kamp